Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Vieux Barbet i Modern Barbet

Ponad miesiąc temu Eva Olsson opublikowała na swoim blogu artykuł o swoich doświadczeniach z Barbetami. Myślę, że warto go przeczytać ponieważ został on napisany przez osobę, która na rasę patrzy z perspektywy właściciela a nie hodowcy. Artykuł Evy zwrócił nam uwagę na jedną istotną sprawę, bynajmniej nie akademicką dyskusję – ile jest Barbeta w Barbecie? Skąd dziś tak duże różnice w jednej rasie, czemu jedne psy mają piękne długowłose szaty a inne są regularnie strzyżone (ale to oczywiście nie jest jedyna różnica). Z naszej perspektywy spojrzenie na rodowód wystarczy żeby ocenić mniej więcej czym jest dany pies i skąd się wywodzi, Wam ucięty na czwartym pokoleniu rodowód może nie mówić kompletnie nic. A więc i rozwiązanie zagadki, dlaczego dwa stojące obok siebie psy tej samej rasy mogą być tak różne, jest niemożliwe dla laika. Statystyczny Barbet ma rodowód sięgający 7-8 pokoleń (dokładnie 7,3 – stan na rok 2012) , a więc papierowa wersja dosłownie omija jego kluczowy początek. Prosty przykład i pies pierwszy z brzegu, który często pojawia się w rodowodach – CH FR de l’Etang de Fontmerle R’Mohican. Wydaje się, pierwszorzędnym Barbetem, champion Francji, z francuskiej hodowli ale czy na pewno? spojrzenie na jego własny rodowód rozwiewa wątpliwości, pies ten Barbetem był tylko (a może aż?) z nazwy, jego cały rodowód to pudle, portugalskie psy dowodne i dwa psy ze schroniska (ostatnia kolumna po prawej), z których tylko jeden wyglądał jak Barbet.

Cały problem pochodzenia psów jest tematem tabu i część hodowców jak ognia unika odpowiadania na pytania dotyczące pochodzenia swoich psów dlatego, że kolejnym logicznym pytaniem jest – „a czym jest i skąd wywodzi się mój przyszły pies” – a odpowiedź od pudla, nie jest zbyt zachęcająca, jest też możliwe, że „hodowca” po prostu nie wie co siedzi w rodowodach jego psów. Dziś na świecie pozostało zaledwie kilka psów będących czystej krwi Barbetami ze starych linii, do rozrodu zdolne są już tylko dwa psy, które mają już trzynaście lat, samce – Ulysse i Ursus mimo prowadzonej przeciwko nim nagonki, dały w ostatnich latach wspaniałe potomstwo. Ze względu na szczupłość populacji starych linii nie ma już fizycznej (i nigdy już nie będzie) możliwości wyhodowania Barbeta bez domieszki nowych linii, ale wciąż prowadząc przemyślaną hodowlę, można hodować piękne psy w starym typie, z wciąż dużym udziałem psów starej linii. Czasem wydaje nam się, że dla spokoju rasę powinno się podzielić na dwa typy z możliwością w miarę swobodnego przepływu różnice przecież występują w obrębie jednego miotu, i tak po prawdzie byłoby to tylko potwierdzenie stanu faktycznego.

Na papierze każdy Barbet należy do jednej rasy ale w rasie dziś (choć podział nie jest wcale nowy) występują dwie linie psów umownie nazywane – Vieux Barbet i Modern Barbet. Przykład – Ulysse di Barbochos de Reiau Pouvenco i Alias De Ile Romande. Spójrzcie w ich rodowody. Te dwa psy mogą trafić i być pokazane na jednej wystawie a jeden nie ma z drugim nic wspólnego, w ich rodowodach nie ma żadnego wspólnego przodka a ich wygląd poza cechami wspólnymi dla psów w ogólności też jest zupełnie inny. A potem pojawia się ktoś pytający, jak to jest że na wystawie w jednym ringu stają tak różne psy…

Oficjalnie…

O przyczynach tego stanu rzeczy napisaliśmy w części poświęconej historii rasy. Obok linii starej wywodzącej się od psów rejestrowanych z lat 60 i 70 – tych, powstała zupełnie nowa linia psów w końcu lat 80-tych. Ojcem chrzestnym tej nowej linii psów jest JC Hermans (przez długie lata przewodniczący Francuskiego Klubu Barbeta). Co najważniejsze, to nie jest żadną skrywaną tajemnicą, nowe psy wprowadzone do rasy widnieją w oficjalnych rodowodach a sam Hermans dumny ze swojej pracy do dziś jest chętny do opowiadania o swoim dziele i sam chyba podsumował swoją działalność w najlepszy sposób i jakże charakterystyczny sposób :

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Jedna z wielu wiadomości od Jc Hermans’a, na czerwono i czarno dopiski Elaine Fichter

W tym krótkim tekście, jest właściwie zawarta cała dramaturgia wydarzeń, które zmieniły rasę i prawie doprowadziły do zastąpienia starego Barbeta krzyżówką innych ras. Czego w niej nie ma, to zwykli ludzie i hodowcy, którzy zostali zmuszeni do zaprzestania działalności, nie mogąc oprzeć się wpływom jednego dobrze usytuowanego człowieka. Przez wiele lat JC Hermans utrzymywał, że nie ma historycznych wzmianek o Barbetach, po tym jak te jednak zaczęły się pojawiać, o to jak skomentował wzmiankę o XIX-wiecznej wystawie w której udział wzięły Barbety (a przecież miało ich wtedy nie być):

„Problemem jest to, że lenistwo ludzi i nadmierne uproszczanie prowadzi niektórych do wniosku, że barbet to to samo co Gryffon Barbet, a to spowodowało mętlik w głowach, dlatego, że Barbet i Gryfon Barbet to dwie różne rasy.

Kiedy zdecydowałem się odtworzyć barbeta (tego z Buffona) (dziś już wiemy, że Barbet Buffona to był pudel), czasem widywałem psy w typie Gryfona Barbeta i musiałem je wyeliminować z hodowli i rozrodu. W pewnym momencie myślałem, że może to być interesujące, upiec dwie pieczenie na jednym ogniu i jednocześnie odtwarzać barbeta i Gryfona Barbeta. Ale się poddałem, bo wiedziałem, że nie miałbym żadnego wsparcia od związków, a ludzie i tak już próbowali robić problemy mojemu barbetowi (sic!), że dodanie jeszcze Gryfona Barbeta byłoby dolaniem oliwy do ognia.

Mam pomysł na odtworzenie Gryfona-Barbet w bardzo prosty sposób ale zatrzymam to dla siebie.

J de Coninck napisał standard dla Gryfona-Barbeta zwanego też Barbetem d’arret (myśliwskim). Kiedy rasa znika (w 1977, kiedy Hermans przystąpił do swojego działa we Francji żyło około 50 zarejestrowanych Barbetów ), jej nazwa nigdy nie jest usuwana z nomenklatury (oczywiście jest jak np. Gryfon Boulet’a – TT) , barbet zatem wciąż oficjalnie istniał ze standardem dla Gryfona Barbeta. Dzięki temu mogłem oficjalnie zmodyfikować standard i przejść od Gryfona Barbeta do barbeta, bez mówienia czegokolwiek. W tym samym czasie nastąpiła zmiana nomenklatury i nowy barbet mógł zmienić grupę (z 7-mej do 8-ej) i być ze swoimi bacmi z innych krajów. Więc wymyśliliśmy barbeta na nowo, dzięki standardowi innej rasy i pomieszaniu wprowadzających w błąd informacji.

Kto wie, może za pięćdziesiąt lat jakiś kochający psiarz, szalony jak ja, odtworzy Gryfona Barbeta z 1850 roku, życzę mu powodzenia”

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Dwa przykłady jak Hermans wpływał na sędziów – przypomnienie, że przy ocenie najważniejszy jest wzrost i mocno kręcony włos

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Kolejny list, myśl przewodnia – Barbet w typie Gryfona musi być eliminowany.

A tak wyglądało to od strony ludzi, którzy ocalili stare linie:

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Tak jak napisał JCHermans, barbet został wymyślony na nowo, i wielu hodowców dziś hoduje nowego barbeta, bedącego mixem kilku ras, starając się za wszelkę cenę powiązać swoją działalność z historyczną rasą (to tak jakby dziś przekonywać, że labradoodel to labrador). Czego nie udało się dokończyć (eliminacji starych linii) Hermansowi próbowali i wciąż próbują dokonać jego następcy. Klamrą spinającą całą historię, niech będzie to, że Hermans jest od dawna honorowym członkiem właśnie Szwajcarskiego Klubu Barbeta.

Warto też podkreślić, że podział na dwie linie stał się unikanym tematem dopiero współcześnie , jeszcze trzydzieści lat temu, kiedy wydawało się, że tylko krok dzieli od wytępienia starych linie, zupełnie otwarcie mówiono o nowej rasie (vide: chociażby artykuł poniżej czy Hermansa powyżej). Dziś kiedy okazało się, że stare linie się ostały, hodowcy w typie modern starają się wmówić każdemu, że psów w starym typie po prostu nie ma… Mało kto dziś też wie, że we Francji działał wtedy inny klub „l’Amis du Barbet”, skupiający hodowców starych linii.

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Artykuł kynologiczny z francuskiej prasy, sprzed prawie 30 lat. Po lewej opisany Barbet starego typu, po prawej Barbet Modern. Część poświęcona Barbet Modern, zaczyna się od razu od dość uczciwego stwierdzenia, hodowcy tego typu psów, że historia Barbet Moderne rozpoczęła się w … 1977 roku

Trochę historii Barbetów

Odbudowa rasy – starych linii, w latach 70-tych, przebiegała identycznie jak np. Polskiego Owczarka Nizinnego, psy w typie rasy rejestrowano we Francuskiej Księdze Wstępnej (stąd przy imionach psów – T.I. czyli Titre Initial), następnie ich potomstwo było sprawdzane i dopuszczane do dalszej hodowli. Na zdjęciach poniżej, wszystkie psy, które dały początek linii Vieux Barbet.

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Zdjęcia psów, które stały się podstawą starych linii z lat 60’tych i 70’tych. Były to głównie psy z tzw. księgi wstępnej selekcjonowane pod kątem zgodności z jeszcze niezmodyfikowanym standardem.
1. R’LUCKY (1968-03-01), 2. S’GANDAR (1969-07-28), 3. U’GRIBOUILLE (1971), 4. THAIS (1970-12-22 – R’LUCKY (T.I) x PHEBEE DITE DOLY (T.I)), 5. ISLAM (1973-07-01), 6. M’DIOUNE (1976-01-01), 7. NOE (1977-04-01), 8. O’PLUTART (1978-06-01), 9. OPS (1978-09-03 – U’GRIBOUILLE (T.I.) x THAIS ) , 10. PHELIE (1979-04-23), 11. RHETIE (1980-02-21 U’GRIBOUILLE x JOYEUSE)- 12. SOUSHONG (1981-07-25 – ISLAM (T.I.) x OPS), 13. GAUGIN des Marécages du Prince (1991-01-01)

W przypadku S’Gandara, który został zarejestrowany jako TI, mam w swoich dokumentach kopię karty wpisu, gdzie zgłaszająca go córka dr. Vincenti (przedwojennego hodowcy) wpisała jego pełny rodowód wywodzący się od przedwojennej hodowli Mas de Chapelle, SCC jednak nie mogła uwzględnić tych informacji i S’Gandar pozostał psem TI. Linia modern jest młodsza o kilkanaście lat i przez długi okres jej rozwój odbywał się bez żadnego krzyżowania ze starymi liniami, których występowanie było stopniowo ograniczane. Tu możecie prześledzić jak zmieniał się z czasem standard i co dla rasy oznaczała jego pierwsza modyfikacja w 1986 roku. Zwróćcie uwagę jak „rósł” pies w przeciągu tego czasu. Ten właśnie wzrost wymiarów psa, był głównym narzędziem eliminacji starych linii, praktycznie wszystkie elementy standardu są niedookreślone i niezmierzalne, właśnie poza wzrostem. Więc tam gdzie działa komisja hodowlana czy jakiś inny organ klubu „sprawdzający” psa (Szwajcaria i Francja), wystarczyło go zmierzyć i stwierdzić że jest o 1 cm za mały i nie może być dopuszczony do hodowli (takie rzeczy wciąż się dzieją). Proste i bez zbędnego zamieszania.  Co prawda od samego chciejstwa rasa jako taka nie może urosnąć. Dziś mediana wzorstu samców hodowlanych to 58 cm a suk 53 cm (przy minimach odpowiednio 57 i 52 cm). W uproszczeniu w rasie nie po prostu takiej puli genów, która pozwoliłaby osiągać wymagane dziś przez standard wymiary. Ale wygodne narzędzie usuwania konkurencji pozostało.

Poniżej zestawienie psów, które dały początek linii modern. Zwróćcie uwagę, że zdjęć tych psów w większości nie ma. Choć Pudle wprowadzone do rasy wywodziły się nieraz z renomowanych linii np. od słynnej Waycliff. Pokazywanie ich zdjęć było nie na rękę ich hodowcom, dlatego zamiast nich odpowiedni obrazek 😉 Produktem finalnym i ideałem tej linii był np. pies Eustrogenne (ostatnie zdjęcie) suka z jedynego miotu wyhodowanego przez Hermansa. Pies ten w połowie był Pudlem, pozostała część rodowodu to dwa psy ze schroniska

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

Psy wprowadzone do rasy przez Hermansa. 1. LYNX (1975-01-05) – pierwszy i najbardziej gryfono-podobny pies z tej grupy, 2. SERYNOIRE (1981-08-15), 3. BRUSS du Haut Pacquis (white Poodle) (1986-07-24), 4. BLACKY (Poodle) (1986-12-10), 5. BARON de l’Ame du Prince des Hortillons (Poodle) (1987), 6. UDITH del’Ame du Prince des Hortillons (Poodle) (1982), 7. do Condinho LUZ (Portuguese Water Dog) (198?), 8. ESTURGEONNE des Saute Ruisseaux ( 1989-01-05 – BARON de l’Ame du Prince des Hortillons (Poodle) x ULYSSIA des Marécages du Prince), 9. H’ALIX (1992-12-16), mix o PWD, poodla oraz Lynx&Serynoire – chyba najbardziej tajemniczy z tych psów (GALLO des Canailles de Verbaux x do Condinho Luz (Portuguese Water Dog)) jego rodowód zniknął z oficjalnych stron w 2012 r..

Pochodzenie tych psów jest w miarę oczywiste, były one rasowymi standardowymi pudlami. Wątpliwości pojawiają się jedynie przy trzech psach – Lynx, Serynoire i H’alix. Lynx i Serynoire były psami znalezionymi przez Hermansa w pod-Paryskich schroniskach. Lynx dość wiernie wpisywał się w typ Barbeta i był obiektywnie ładnym psem, Serynoire już była psem bardziej w typie pudla. Ocena tych psów jest problematyczna również z innego powodu – są świadectwa hodowców mówiące, że Lynx nigdy nie krył żadnych suk (choć według rodowodów miał ponad czterdzieścioro potomstwa), zresztą prześledzenie najprostszego dziedziczenia kolorów (czarny/brązowy) u potomstwa tych psów, wskazuje że nie wszystko się tam zgadza i dochodziło do urodzeń psów o umaszczeniu niemożliwym z punktu widzenia genetyki, prawdy już pewnie nigdy się nie dowiemy. H’alix, którego rodowód cudownie zniknął w 2012 roku, był mieszańcem Portugalskiego psa dowodnego z potomstwem Lynx’a Serynoire i kilku pudli. Barbeta w H’alixie nie znajdziecie.

Nieoficjalnie…

Do rasy wprowadzono również inne psy. Tych jednak nie znajdziecie w oficjalnych dokumentach (choć tu ciekawostka o skrzyżowaniu Barbeta z Irlandzkim Spanielem Wodnym można przeczytać np. tutaj). Portugalski Pies Dowodny,Hiszpański Pies Dowodny,czy Irlandzki Spaniel Wodny. Ślady tych psów, czyli ich geny czasem dają o sobie znać w Barbetach, jasne oczy, krótkie ogony bez haczyka czy pochodzące od Spanieli słabo owłosione pyski pojawiają się i czasem zaskakują nieświadomych hodowców.

Proces…

W pewnym uproszczeniu pochodzenie psa odpowiada wprost zawartości jego genów, temu czym jest i jaki urośnie. Oczywiście zdarza się, że z psa starych linii przebija się pudel, a u psa z nowych linii wychodzi jeden z pięknych przodków w starym typie. Pamiętać jednak trzeba, że obie linie w hodowli przez wiele lat podlegały selekcji (i wciąż podlegają), linie stara w kierunku psa starego typu a psy modern w swoim kierunku i cechy pożądane (niezależnie od ich wartości) były w tym procesie wzmacniane. Bo czy z konglomeratu kilku Rottweilerów i jednego psa w typie Dobermana, da się uzyskać Dobermana? Może raz na jakiś czas owszem.

Dziś…

W rasie występuję dwie linie psów. Jak sprawdzić pochodzenie swojej obecnej lub przyszłej pociechy – oczywiście w rodowodach, no ale gdy standardowy rodowód kończy się na czwartym pokoleniu, trzeba sięgnąć po inne narzędzia. Pomocna będzie pewna baza, ale zanim podam do niej link, ostrzeżenie – dane również w niej podane nie odpowiadają w 100% papierowym rodowodom ich źródłem bowiem są informacje zbierane ze stron hodowców bądź bezpośrednio przez nich wysłane, przez co np. wspaniała RATAFIA, pierwszy Barbet w Polsce, wielokrotny zwycięzca wystaw i Champion Polski, w bazie tej widnieje jako pies nieznanego pochodzenia. Podczas gdy do uzyskania każdego Championatu Krajowego konieczne jest by pies był rasowy – czyli według nomenklatury FCI miał trzy pełne pokolenia przodków w rodowodzie.

Baza znajduje się pod adresem pawpeds.com.

Po znalezieniu interesującego nas psa (albo „stworzeniu takiego” przy użyciu opcji „test mating”) można rozwinąć jego rodowód o kolejne pokolenia lub przejść do zakładki „foundation” która pokazuje „procentowy” skład rodowodu psa. Dalej korzystając z informacji podanych powyżej, możecie zobaczyć z czego rodowód się składa i jacy są najdalsi (i wszyscy jednocześnie) przodkowie danego psa. Gdy pojawi się tam H’Alix, odpowiadający mu procent, trzeba podzielić w następujący sposób ½ – Portugalski Pies dowodny, ¼ – Lynx i Serynoire, i ¼ – Pudel.

Jutro…

Linia Vieux Barbet jest dziś wciąż bardzo rzadka, w przeciwieństwie do swojego nowszego rywala. Nie więcej niż 1/5 wszystkich hodowców stara się ją utrzymać przy życiu. Jednak powoli świadomość szukających psa wzrasta i mam nadzieję, że stare linie uda się nam zachować, gdyż jest to prawdziwy skarb, nie tylko rasy ale również kynologii jako takiej.

W przeciągu ostatnich trzech lat statystycznie i oficjalnie u rodzącego się Barbeta stare linie odpowiadały za 47,5% „pochodzenia” (a w rzeczywistości mniej, właśnie ze względu na te nie ujawnione w rodowodach inne rasy). Przy granicznych wartościach od 13% (oczywiście Szwajcaria) do prawie 80% (włoska hodowla, opierająca się jeszcze na psach Rainiera Georgii). Przytłaczająca większość dzisiejszej populacji mieści się mniej więcej w przedziale 28-68 %, i po tych własnie wartościach, szukać należy najprostszego wyznaczania pochodzenia psa, przy wartościach rzędu 30-40% (a więc zawartość innych ras ponad 60%) trudno oczekiwać psa w starym typie a raczej spodziewać się trzeba psa właśnie w typie tych innych ras. Choć w takim mixie, w ogóle ciężko spodziewać się określonego typu.

Obie linie w rasie bardzo się od siebie różnią, dokładnie w taki sposób jak wynika to z ich pochodzenia i ładunku „genetycznego” . Ekstremalnie kręcony i suchy włos (często regularnie strzyżony – rasie długowłosej ), małe słabe głowy, długie wąskie kufy, duży wzrost (ponad 60cm) przy słabej budowie, ogony leżące na plecach, czy też chodzenie „na palcach” i brak jakiejkolwiek pasji do pracy – naprawdę nie trzeba być ekspertem żeby to ocenić.

Dziś obok siebie na wystawie w ramach jednej rasy mogłyby stanąć obok siebie te psy, nie dzielące ze sobą ani jednego wspólnego przodka, proste pytanie który z nich należy do której linii? I czy w ogóle ten pies po prawej jest Barbetem?

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

ULYSSE di di Barbochos Reiau de Prouvenco. Jeden z czwórki czystej krwii Barbetów, jego rodowód to: Islam (ATI) origin unknown 1973-07-01 25,0% S’Gandar (ATI) origin unknown 21,9% Phebee/Dolly (ATI) origin unknown 1966-06-21 20,3% R’Lucky (ATI) origin unknown 1968-03-01 20,3% Noë (ATI) origin unknown 1977-04-01 9,38% M’Dioune (ATI) origin unknown 3,12%

barbet Ile Barbeta w Barbecie ? Stare i nowe linie.

des Saute Ruisseaux Esturgeonne, jego rodowód : Serynoire (ATI) origin unknown 1981-08-15 25,0% Lynx (ATI) origin unknown 1975-01-05 25,0% de l’Ame du Prince des Hortillons Udith Poodle 25,0% vom Gibichenstein Ada Poodle 3,12% Jo-Ki Black Game of Chance Poodle 3,12% von der Gibichsburg Burga Poodle 3,12% Wycliffe Timoteo Poodle 3,12% Apiele Nominee Poodle 3,12% Dassin’s Broadway Joe Poodle 3,12% Stylistic’s Emerald of Juel Poodle 3,12% Apiele Lustig of Gervais Poodle 3,12%

Wszystkie zdjęcia i skany dzięki uprzejmości Elaine Fichter

Dodaj komentarz